Artykuł na podstawie wideo, w którym Zbigniew Misiak, autor książki Practical Business Process Modeling and Analysis, odpowiada na pytanie społeczności Analiza IT.
Kiedy słyszymy o sztucznej inteligencji w biznesie, wiele osób od razu myśli o automatyzacji, robotach i zastępowaniu ludzi. Ale co to właściwie znaczy dla analityków, którzy projektują procesy w BPMN (Business Process Model and Notation)?
Czy potrzebujemy zupełnie nowej architektury procesów, żeby opisać działania sterowane przez AI?
To pytanie, które padło w społeczności Analiza IT i trafiło do Zbigniewa Misiaka. W tym artykule zebrałam najważniejsze wnioski z tego nagrania o tym, jak BPMN i AI mogą współistnieć bez rewolucji, ale z dużym potencjałem.
BPMN i AI – dlaczego obecna architektura procesów jest wystarczająca
Zbigniew w nagraniu przypomina, że BPMN nie wymaga nowej wersji, żeby opisywać procesy z udziałem AI. Dlaczego? Bo twórcy standardu przewidzieli coś, co jest jego największą siłą – mechanizm rozszerzeń (extensions).
To właśnie on sprawia, że BPMN można rozbudowywać o nowe typy zadań, atrybuty i relacje, bez łamania zasad notacji.
W praktyce oznacza to, że AI może zostać potraktowana jako kolejny uczestnik procesu, tak samo jak użytkownik czy usługa. Nie trzeba wymyślać nowych symboli. Wystarczy mądrze wykorzystać istniejące, na przykład service task (zadanie systemowe), które może dziś oznaczać wywołanie modelu językowego albo agenta AI.
AI w BPMN – jak sztuczna inteligencja staje się elementem procesu biznesowego
W klasycznym modelowaniu mówimy o zadaniach użytkownika (user task) i zadaniach systemowych (service task). Zbigniew pokazuje jednak, że nic nie stoi na przeszkodzie, żeby potraktować AI jako specjalny rodzaj usługi.
Na przykład:
- krok procesu może wywoływać model językowy AI, który analizuje dokument, generuje treść lub podpowiada decyzję,
- w bardziej złożonym scenariuszu – agent AI może samodzielnie wykonać część zadań użytkownika, reagując na dane z systemu.
To właśnie tu widać największy potencjał: AI nie zmienia BPMN, tylko sposób jego użycia. To tak, jakbyśmy zyskali nowego członka zespołu- niewidzialnego, ale potężnego.
Mechanizm „extensions” w BPMN – fundament automatyzacji procesów z AI
Większość osób, które zaczynają pracę z BPMN, skupia się na rysowaniu ładnych diagramów. Ale BPMN to znacznie więcej niż schematy.
Dzięki mechanizmowi extensions można do procesów dodać:
- koszty i czasy realizacji,
- ryzyka i odpowiedzialności (np. macierz RACI),
- listę aplikacji i dokumentów,
- a teraz także – informacje o wykorzystaniu sztucznej inteligencji.
To sprawia, że BPMN staje się nie tylko dokumentacją, ale też szkieletem automatyzacji. Zbigniew wspomina, że już dziś takie podejście widać w narzędziach jak Camunda czy UiPath, które delikatnie rozszerzają standard, by obsługiwać procesy z udziałem AI.
Czy powstanie nowa notacja BPMN dla sztucznej inteligencji?
Krótko mówiąc – nie. Jak podkreśla Zbigniew, BPMN w obecnej formie w pełni wystarczy, żeby modelować procesy sterowane przez sztuczną inteligencję.
Zamiast tworzyć nowe standardy, warto nauczyć się wykorzystywać te, które już mamy.
To dobra wiadomość dla analityków i architektów procesów:
- nie trzeba czekać na „BPMN 3.0 dla AI”,
- wystarczy rozumieć, gdzie i jak AI może wspierać konkretne kroki biznesowe,
- a następnie opisać to w istniejącym modelu, z pomocą service tasków, eventów czy rozszerzeń.
Podsumowanie
Wideo Zbigniewa Misiaka pokazuje, że notacja BPMN już dziś pozwala modelować procesy z udziałem sztucznej inteligencji, dzięki swojej elastycznej strukturze i możliwości rozszerzeń.
AI może być traktowana jako usługa, agent lub uczestnik procesu, a narzędzia takie jak Camunda czy UiPath coraz częściej wykorzystują te mechanizmy w praktyce.
Dla analityków oznacza to nowe możliwości dokumentowania, analizowania i automatyzowania procesów biznesowych bez konieczności wprowadzania nowego standardu notacji.
Dołącz do społeczności analityków
Jeśli interesuje Cię, jak inni analitycy wykorzystują AI w pracy z procesami i chcesz wymieniać doświadczenia z osobami, które naprawdę rozumieją Twoje analityczne rozkminy, dołącz do BA Circle. To przestrzeń, w której wiedza spotyka praktykę, a rozwój staje się wspólną przygodą, nie samotnym wyzwaniem.
👉 Sprawdź, jak wygląda miesiąc wśród ludzi, którzy żyją analizą tak jak Ty.
FAQ: BPMN i sztuczna inteligencja – najczęściej zadawane pytania
Czy BPMN jest kompatybilny ze sztuczną inteligencją?
Tak. Standard BPMN można rozszerzać o elementy związane z AI, takie jak wywołania modeli językowych czy agentów, bez zmiany podstawowych zasad notacji.
Czy potrzebna będzie nowa wersja BPMN dla AI?
Nie. Obecna wersja BPMN (2.0) dzięki mechanizmowi extensions pozwala opisywać procesy z udziałem sztucznej inteligencji. Wystarczy stosować istniejące typy zadań, np. service task.
Jak modelować procesy z AI w BPMN?
Można wykorzystać istniejące elementy BPMN, np. service task do wywoływania modeli AI lub user task realizowane przez agenta. Warto też dodawać atrybuty opisujące interakcję AI z procesem.
Jakie narzędzia BPMN wspierają automatyzację z AI?
Najczęściej wymieniane to Camunda, UiPath i Adonis – wszystkie umożliwiają łączenie modelowania procesów z integracją systemów AI.
Dlaczego warto łączyć BPMN i AI w analizie procesów biznesowych?
Połączenie BPMN z AI pozwala lepiej dokumentować automatyzację, zwiększać efektywność procesów i projektować architekturę biznesową gotową na przyszłe rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji.
