Codziennie rozmawiam z analitykami i managerami, a w tych rozmowach słyszę coraz więcej niepokoju. Trudno się dziwić, bo warunki na rynku pracy zmieniły się w bardzo krótkim czasie. Just Join IT w raporcie „Co z tym Eldorado. Zarobki i oczekiwania branży IT 2023/2024” podaje, że liczba ofert pracy w IT spadła o 26%, a liczba wysyłanych CV wzrosła o 56%. Artykuł „Dołek w IT w 2024. Jak z niego wyjść?” przytacza dane No Fluff Jobs z 2024 roku, według których na jedną ofertę pracy przypadało średnio 51 kandydatów, a wcześniej 33. Firmy ograniczyły wydatki, popyt spadł, a w rekrutacjach zrobił się korek.
Kolejna edycja raportu Just Join IT, „Co z tym Eldorado? Zarobki i oczekiwania branży IT 2024/2025”, pokazuje, że w 2024 roku spadki trwały dalej. Liczba ogłoszeń na justjoin.it zmalała ze 129 836 w 2023 roku do 106 382 w 2024 roku, czyli o około 18%, a liczba aplikacji spadła o 9%. Ofert ubywało więc dwa razy szybciej niż aplikacji i korek w rekrutacjach jeszcze urósł. W ujęciu całorocznym No Fluff Jobs w raporcie „Rynek pracy IT w Polsce 2025/2026” podaje, że na jedną ofertę przypadało średnio 40 aplikacji w 2023 roku i 44 aplikacje w 2024 roku.
Odbicie przyszło w 2025 roku i zaskoczyło nawet autorów raportu No Fluff Jobs. Liczba nowych ogłoszeń wzrosła o 44% w porównaniu z 2024 rokiem, a jeden pracodawca publikował średnio 17 ofert zamiast 10. Średnia liczba aplikacji na jedną ofertę spadła o 45%, z 44 do 24, a na ofertę dla seniora przypadało średnio 19 aplikacji zamiast 31. Konkurencja zmalała podobnie na każdym poziomie doświadczenia, ale firmy otwierają zdecydowanie więcej stanowisk dla doświadczonych osób. Oferty dla seniorów stanowiły w 2025 roku blisko 60% wszystkich ogłoszeń, a oferty dla juniorów tylko 5,3% (w 2023 roku 8%). Rynek się odbił, ale najwięcej zyskali na tym seniorzy.
Co stoi za zwolnieniami: ekonomia, projekty czy AI?
AI łatwo obsadzić w roli głównego winowajcy, a dane z badania analiza IT „Czy analitycy biznesowi znikają z rynku? (2026)” pokazują coś innego. Respondenci mogli wskazać kilka przyczyn zwolnień, dlatego wyniki sumują się do ponad 100%:
- Czynniki ekonomiczne wskazało 70-80% ankietowanych, a chodzi tu o problemy finansowe firm, odpływ klientów i cięcia budżetów.
- Czynniki projektowe wskazało 70% ankietowanych, bo firmy zamykały projekty i wstrzymywały nowe.
- Czynniki transformacyjne, czyli narzędzia AI, automatyzację procesów i zmianę modelu operacyjnego, wskazało 20-25% ankietowanych.
- Czynniki indywidualne, czyli słabe dopasowanie do zespołu, niską efektywność albo brak zaangażowania, wskazało 10% ankietowanych.
Raport opisuje AI jako akcelerator. Narzędzia AI przyspieszają zmiany w tym, jak pracujemy, a zwolnienia napędzają problemy finansowe i spadek popytu. Badanie pokazuje cały łańcuch: firma traci klientów, wpada w kłopoty finansowe, zamyka projekty, nie uruchamia nowych i w końcu zwalnia ludzi.
Raport zestawia te dane z globalnym rynkiem technologicznym. Serwis Layoffs.fyi odnotował od 2020 roku setki tysięcy zwolnień w firmach technologicznych na całym świecie, a LinkedIn Workforce Report pokazuje, że ofert dla juniorów jest mniej przy rosnących wymaganiach technicznych. Według Stack Overflow Survey 2024 z narzędzi AI korzysta albo planuje korzystać 76% deweloperów. Raport przytacza też szacunek McKinsey Global Institute, według którego do 2030 roku da się zautomatyzować do 30% zadań w IT. Te liczby pokazują, jak szybko AI wchodzi do codziennej pracy, a autorzy badania podkreślają, że obecne decyzje kadrowe wynikają przede wszystkim z presji budżetowej.
To, jak ktoś odbiera tę sytuację, wyraźnie wiąże się z jego stażem. Badanie sprawdzało reakcję na zdanie: „Widzę, że w moim otoczeniu znikają dedykowane role analityków biznesowych”. Wyszła ujemna korelacja na poziomie -0,41 między latami doświadczenia a poczuciem, że zawód analityka znika. Wyniki badania analiza IT tłumaczą to tak: juniorzy patrzą na rynek od strony wejścia i trafiają na zamknięte rekrutacje, więc widzą w tym kryzys i zagrożenie dla całego zawodu. Seniorzy widzą te same zmiany, ale dzięki doświadczeniu odbierają je jako naturalną ewolucję oczekiwań. Druga korelacja, na poziomie +0,52, pokazuje, że im dłuższy staż, tym większy spokój o obecne miejsce pracy.
Kto traci pracę w IT?
Badanie pokazuje, według jakiego klucza firmy wybierają osoby do zwolnienia:
- W 27,4% przypadków decydowała rola, czyli firma likwidowała całe stanowisko albo zamykała konkretną funkcję.
- W 24,7% przypadków decydował projekt, czyli razem z końcem kontraktu kończyło się zatrudnienie zespołu, który go realizował.
Ten sam raport pokazuje, które stanowiska ankietowani najczęściej wskazywali jako objęte zwolnieniami:
- Programiści zebrali 32% wskazań.
- Testerzy zebrali 32% wskazań.
- Kierownicy projektów zebrali 29% wskazań.
- Analitycy biznesowi zebrali 27% wskazań.
- Scrum Masterzy zebrali 27% wskazań.
- Product Ownerzy zebrali 12% wskazań.
- Architekci zebrali 6% wskazań.
- Projektanci UX zebrali 3% wskazań.
Analitycy biznesowi dzielą więc ryzyko z programistami, testerami i kierownikami projektów. Moim zdaniem Product Ownerzy, architekci i projektanci UX mają dużo mniej wskazań, bo jest ich statystycznie mniej więc rzadziej są wskazywani jako zwalniani. Raport pokazuje, że te trudności dotyczą modelu pracy w całym IT, a analitycy to jedna z wielu grup, które je odczuwają.
Firmy łączą zadania i oczekują elastyczności. W zespołach zwinnych zadania analityczne dzielą między siebie Product Owner i specjaliści techniczni. Jeśli od lat pracujesz w jednej firmie, mówisz sobie w myślach: „znam nasze systemy jak własną kieszeń, mnie to nie dotyczy”, a pracodawcy na rozmowach rekrutacyjnych szukają uniwersalnego warsztatu analitycznego i sprawdzają, czy odnajdziesz się w nowym otoczeniu biznesowym. Ten problem dokładnie opisuje wpis „Czego brakuje doświadczonym analitykom na rozmowach rekrutacyjnych”. Z kolei z wpisu „Czy analitycy wyginą?” wynika, że firmy rezygnują z analityków, którzy nie tworzą wartości dla organizacji i ograniczają się do produkowania szczegółowej dokumentacji, której nikt nie potrzebuje.
Jak wygląda rynek analityków: branże, projekty zagraniczne i to, za co firmy płacą
Teraz trochę lepszych wiadomości 🙂 Analiza, którą przytacza artykuł „Ilu jest analityków biznesowych w Polsce i czy coraz więcej?”, pokazuje, że analitycy mają w polskim IT stabilną pozycję. W branży pracuje około 500 000 osób, a analityków biznesowych jest wśród nich według szacunków około 23 000. Pod względem liczby osób na stanowisku analityk biznesowy zajmuje 7. miejsce w IT. W 2023 roku udział ofert w kategorii Business Analysis wzrósł o 1,4 punktu procentowego. Szybciej rosły tylko Data (o 3,3 p.p.) i Game Dev (o 2,1 p.p.), a AI rosło nieco wolniej (o 1,3 p.p.). Raport No Fluff Jobs „Rynek pracy IT w Polsce 2025/2026” pokazuje, że ten kierunek się utrzymał. W 2025 roku udział ofert w kategorii Business Analysis wzrósł o 1,2 punktu procentowego, a raport wymienia Data & BI (wzrost o 1,4 p.p.) i Business Analysis jako dwie kategorie, które urosły o ponad punkt procentowy. AI zyskało niecały punkt procentowy, a autorzy raportu piszą, że o sztucznej inteligencji wciąż więcej się mówi, niż faktycznie rośnie ta kategoria. W Business Analysis spadła też konkurencja: średnia liczba aplikacji na jedną ofertę zmalała o ponad 40%, a raport wymienia tę kategorię wśród czterech, w których konkurencja o jedno miejsce zmniejszyła się najbardziej.
Wpis „W jakich firmach analitycy biznesowi zarabiają najlepiej?” omawia „Badanie zarobków i kompetencji analityków biznesowych 2021”, które sprawdzało, jak branża wiąże się z wysokością zarobków i satysfakcją z pracy. Najwyższe zarobki dawała w 2021 roku praca w IT, bankowości i ubezpieczeniach, a energetyka płaciła analitykom mniej. Najbardziej zadowoleni z pracy byli analitycy w firmach IT. Aktualne stawki pokazuje raport No Fluff Jobs. W 2025 roku mediana widełek w ogłoszeniach z kategorii Business Analysis wynosiła od 19 000 do 23 000 zł netto na B2B i od 12 000 do 16 000 zł brutto na umowie o pracę. Na B2B senior mógł liczyć na widełki od 21 000 do 25 200 zł netto, mid od 18 480 do 21 920 zł netto, a junior od 8200 do 11 760 zł netto. Wszystkie te mediany wzrosły w porównaniu z 2024 rokiem.
Kolejny atut to współpraca z klientami zagranicznymi. Artykuł „Dołek w IT w 2024. Jak z niego wyjść?” powołuje się na „Raport Zarobków i Kompetencji Analityków Biznesowych 2023 analiza IT”, z którego wynika, że dobry angielski daje dostęp do międzynarodowych firm. Takie firmy płacą więcej i dają projekty spoza polskiego rynku, a analitycy pracujący przy projektach międzynarodowych oceniają swoją satysfakcję nieco wyżej.
Na koniec najważniejsze: firmy płacą za wpływ na biznes i za efekty, które da się policzyć. Raport MIT „State of AI in Business 2025” pokazuje, że 95% projektów generatywnej AI nie daje zwrotu z inwestycji, który dałoby się zmierzyć. We wpisie „Dlaczego 95% wdrożeń AI nie przynosi zwrotu z inwestycji. Jak rozpoznać projekty skazane na porażkę?” wyjaśniałam, że firmy automatyzują procesy nieprzygotowane organizacyjnie albo pozbawione sensu biznesowego. Brak analizy kosztuje konkretne pieniądze, a w artykule „Czy IT to mafia wyłudzająca kasę z Twojej firmy?” opisałam projekt, w którym zespół zebrał 1500 wymagań bez porządnego warsztatu analitycznego i zmarnował pół roku pracy o wartości 700 000 zł. Firmy zatrudniają analityków właśnie po to, żeby nie płacić za takie błędy. W „Badaniu zarobków i kompetencji analityków biznesowych w 2018 roku”, w którym wzięło udział 400 analityków, 46% z nich wskazało, że do pełnego zaangażowania brakuje im przemyślanej strategii i celu pracy. Jeśli umiesz rekomendować rozwiązania, które się opłacają, łączyć system z celami firmy i pokazać, ile firma dzięki temu zaoszczędziła albo zarobiła, utrzymasz mocną pozycję niezależnie od koniunktury. Czy umiesz pokazać swojemu kierownikowi konkretną kwotę, którą firma zaoszczędziła dzięki Twoim ostatnim decyzjom analitycznym?
