Szef zaprasza Cię na krótkie spotkanie z przedstawicielem działu HR, a po kwadransie oddajesz sprzęt i pakujesz prywatne rzeczy do pudełka. Sama przeszłam przez taki moment, ponieważ przełożeni zwolnili mnie z pracy i dodatkowo zdegradowali na niższe stanowisko, co mocno uderzyło w moje poczucie wartości. To trudne doświadczenie popchnęło mnie jednak do zbudowania niezależności zawodowej oraz stworzenia Kursu Adeptów Analizy. Jeśli właśnie mierzysz się z redukcją zatrudnienia, wykorzystaj poniższe fakty oraz ćwiczenia psychologiczne, aby uporządkować myśli i zaplanować kolejne działania.
Dane rynkowe zdejmują z Ciebie poczucie winy
Gdy tracisz etat, łatwo zaczynasz obwiniać siebie za całą sytuację. Twarde liczby z rynku pokazują jednak, że problem wynika ze zmian w całej branży IT, a nie z Twoich jednostkowych braków kompetencyjnych:
- W badaniu analityków biznesowych aż 58,9% analityków potwierdziło, że ich firmy przeprowadziły zwolnienia w ciągu ostatnich dwóch lat.
- W tym samym badaniu 31,5% respondentów wskazało, że zarządy ich organizacji planują kolejne redukcje zatrudnienia.
- Organizacje wdrażały cięcia według różnych kryteriów: 24,7% firm nie zwalniało wcale, 20,5% oceniało indywidualną efektywność pracowników, a 18,5% przedsiębiorstw redukowało w pierwszej kolejności współpracowników na kontraktach B2B.
- Raport Just Join IT „Co z tym Eldorado. Zarobki i oczekiwania branży IT 2023/2024” wskazuje spadek liczby ofert pracy w sektorze IT o 26%.
- Dane portalu No Fluff Jobs z 2024 roku wykazują wzrost konkurencji o 56%, ponieważ o jedno miejsce rywalizuje średnio 51 kandydatów, podczas gdy wcześniej firmy notowały około 33 aplikacji na ogłoszenie.
Reakcja na stres wymaga fizjologicznego odpoczynku
Z perspektywy psychologii stres oznacza nacisk i obciążenie, które środowisko wywiera na człowieka, dlatego Twój organizm naturalnie mobilizuje siły do adaptacji w nowych warunkach. W takiej sytuacji trudno utrzymać dotychczasową wydajność, więc daj sobie przestrzeń na fizyczną regenerację sił. Zamiast wysyłać dziesiątki aplikacji w pierwszym odruchu paniki, zatrzymaj się na chwilę i pozwól sobie na przeżycie trudnych emocji. Uczucie bezsilności i bezradności informuje Cię po prostu, że dotychczasowy sposób działania przestał przynosić rezultaty, a uznanie tego faktu pozwala spokojnie rozejrzeć się za nowymi rozwiązaniami.
Ćwiczenie z oswajania lęku przywraca spokój myśli
W artykule „Jak sobie radzić z lękami?” opisuję ćwiczenie z audiobooka Adama Szustaka „Garnek strachu”, które pomaga opanować gonitwę czarnych myśli. Wypisz na kartce konkretne scenariusze, których się obawiasz, a następnie spójrz na nie z dystansem i wyśmiej ich przesadę.
Gdy mówisz sobie w myślach: „Nikt mnie już nigdy nie zatrudni”, przypomnij sobie, że analitycy biznesowi rozwiązują realne problemy organizacji i usprawniają procesy, więc rynek stale potrzebuje takich umiejętności. Wchodzisz na rozmowę z wiedzą oraz doświadczeniem, którymi dysponujesz dzisiaj, ponieważ pracodawcy poszukują kandydatów wystarczająco dobrych do danego zadania za stawkę mieszczącą się w ich budżecie.
Warto także wdrożyć test kamery z Racjonalnej Terapii Zachowań (RTZ), który szczegółowo omawiam w artykule „Test kamery, czyli fakty bez focha” na blogu. Test ten nakazuje oddzielać obiektywne fakty od własnych domysłów. Fakt oznacza zdarzenie, które zarejestrowałaby obiektywna kamera wideo, na przykład rozwiązanie umowy przez pracodawcę. Twoja własna interpretacja to myśl, w której przypisujesz sobie całkowitą nieprzydatność zawodową. Skupiaj uwagę wyłącznie na faktach i odrzucaj interpretacje, które wywołują bezpodstawny niepokój.
Psychologiczny reset po odmowach na rozmowach rekrutacyjnych
Odrzucenie aplikacji podczas rekrutacji często uruchamia surową samokrytykę, a kandydaci natychmiast uznają siebie za osoby pozbawione kompetencji. Rzeczywistość procesów rekrutacyjnych wygląda jednak zupełnie inaczej:
- Wyniki badania analityków dot. szukania pracy ujawniają, że brak jakiejkolwiek informacji zwrotnej po rozmowie rekrutacyjnej dotyka aż 60–70% kandydatów, a 30–40% osób nie otrzymuje żadnej odpowiedzi po wysłaniu CV.
- Firmy odrzucają kandydatów z wielu przyczyn niezależnych od wiedzy analityka, ponieważ przedsiębiorstwa czasem jedynie sondują rynek, sprawdzają stawki, wstrzymują planowany projekt z braku budżetu lub zatrudniają znajomą osobę o przewidywalnych nawykach.
- Rekruterzy rezygnują również z kandydatów, których profil nie pasuje do specyfiki danego projektu, ponieważ menedżerowie obawiają się odejścia doświadczonego specjalisty ze zbyt ciasnej roli.
Zamiast zakładać, że prezentujesz niski poziom, poproś rekrutera o merytoryczny feedback. Pytaj wprost o elementy do poprawy, aby wykorzystać każdą rozmowę do udoskonalenia prezentacji swoich dokonań.
Doświadczenie zawodowe stanowi Twoją realną tarczę
W badaniu analityków biznesowych sprawdziliśmy poziom wiary we własne siły. Na pytanie: „Poradzę sobie na rynku pracy po zwolnieniu” respondenci odpowiedzieli twierdząco, uzyskując średnią ocenę 4,41 oraz medianę 5 w siedmiostopniowej skali. Z kolei na stwierdzenie: „Jestem spokojny/a o swoje miejsce pracy” respondenci uzyskali średnią 4,57 i medianę 5.
Najważniejszy wniosek przyniosła analiza statystyczna zależności:
- Współczynnik korelacji między latami doświadczenia a poczuciem, że poradzę sobie na rynku pracy po zwolnieniu, osiągnął w badaniu wartość +0,61, co stanowi najsilniejszą zależność odkrytą w całym badaniu.
- Korelacja między latami doświadczenia a spokojem o obecne miejsce pracy wyniosła +0,52, co również oznacza silny związek.
Doświadczenie działa jak realny pancerz ochronny. Junior widzi w kryzysie zagrożenie i koniec perspektyw zawodowych, a senior dostrzega w tej sytuacji naturalną zmianę rynkową. Każdy zrealizowany projekt oraz każda opanowana technika analityczna zostają z Tobą na stałe.
Zamknij dzisiaj komputer i wybierz się na spacer, aby złapać fizyczny dystans do zawodowych trudności. Jutro usiądź przy biurku z czystą kartką, po czym spisz listę zrealizowanych zadań, które przyniosły firmom wymierne zyski lub oszczędności. Czy doświadczasz obecnie skutków rynkowych redukcji i jak radzisz sobie z zachowaniem spokoju podczas kolejnych rekrutacji?
