Strategia firmy
Czym jest strategia firmy?
Wg Mintzberga strategia firmy jest pojęciem wieloznacznym występującym w ujęciu 5P.
- Plan – plan do zrealizowania przez firmę,
- Ploy – sposób pokonania konkurencji,
- Pattern – wzorzec zachowań,
- Position – pozycja na rynku,
- Perspective – trajektoria rozwoju.
Można powiedzieć, że strategia firmy to jej kluczowe wybory co dalszego rozwoju, które służą utrzymaniu lub zajęciu lepszej pozycji na rynku, pokonania konkurencji. W związku z tymi wyborami uwzględniającymi obecne środowisko (sytuację na świecie i otoczenie konkurencyjne), firma będzie realizowała plany, wdrażała zmiany i zachowywała się w określony sposób. Strategia jest zatem sposobem na przetrwanie i rozwój w obecnej sytuacji na świecie i na rynku. Strategia to wybory co do tego komu (segmenty klientów, potrzeby), gdzie (rynki) i w jaki sposób (przewaga) dostarczamy wartość.
Miejsce strategii firmy
Uporządkujmy miejsce strategii firmy.
- Wizja (bezterminowo) – sens istnienia firmy, czym chce być, co chce dawać,
- Misja (bezterminowo) – w jaki sposób firma chce realizować wizję, czym się zajmować,
- Wartości (bezterminowo, można aktualizować) – co firma ceni, jakie wartości przyświecają wyborom i działaniu, w jakich zrachowaniach się objawiają,
- Strategia, cele strategiczne (2-3 lata, aktualizuje się co dany okres lub po ważnych zdarzeniach na świecie) – komu, gdzie i w jaki sposób dostarczamy wartość – wybory i wynikające z nich zmiany w firmie,
- Taktyka, inicjatywy taktyczne (kwartały, miesiące) – tu mamy projekty, plany rozwoju produktów, większe zmiany,
- Operacje, zadania operacyjne (tygodnie, dni) – bieżące zadania wykonywane przez pracowników.
Często zadajemy sobie pytanie jak się ma strategia firmy do innych strategii.
- Strategia sieci – jeśli firma ma partnerów, alianse, które obierając wspólne cele
- Strategia firmy – na jakich rynkach, dla jakich klientów działamy i czym wygrywamy z konkurencją
- Strategia jednostki biznesowej – jeśli firma ma wiele oddziałów, np. w rożnych krajach – jak konkurować na danym rynku
- Strategia funkcjonalna – sposoby i formy rozwoju, np. strategia sprzedaży, marketingu, IT, HR. Strategie funkcjonalne powinny realizować założenia strategii wyższego poziomu.
Jeśli w firmie funkcjonuje wiele produktów lub usług:
- Strategia firmy – na jakim rynku działamy, dla jakich klientów, czym konkurujemy
- Portfolio produktów i/lub usług – analiza wszystkich produktów i usług razem, czy rozwijać, zamykać, a może tworzyć nowe
- Strategia produktu – jak rozwijamy dany produkt – strategia, a z niej wynikają cele produktu, roadmapa i backlog
Dlaczego co do strategii firmy jest tyle nieporozumień?
Strategia jest słowem używanym potocznie w różnych kontekstach. W firmie często o strategii mówimy wybierając sposób realizacji zadania. Pracownicy i managerowie (niższego, czasem też średniego i wyższego szczebla) mają wyzwanie ze zrozumieniem czym naprawdę jest strategia. Nie pomagają skomplikowane prezentacje, niejasne tłumaczenie, zawiłe cele.
Wielu właścicieli firm nie zna składu czy definicji strategii firmy. Spotkałam przypadki, że nie przeszkadzało to w osiągnięciu sukcesu firmy, pewnie za sprawą strategicznej intuicji lub szczęścia. Jednak sukces jako wynik braku systematycznego działania to raczej wyjątek i przypadek.